Sokak Kedileri Kışın Üşür mü? Soğuktan Nasıl Korunur?

Genel
22-10-2026 09:24
Sokak Kedileri Kışın Üşür mü? Soğuktan Nasıl Korunur?

Sokak kedileri kışın üşür mü? Üşür, üstelik çoğu zaman sandığımızdan daha erken. Sokakta yaşayan kediler kışa doğru daha kalın bir tüy bırakır, sıcak köşeleri herkesten iyi bilir. Ama ayaz bir gecede kalın tüy de yetmez. Soğukta araba kaputlarının altına sığınan kediler bunun en iyi göstergesi.

Kedi kaç derecede zorlanır?

Cats Protection da PetMD de sınırı yaklaşık 7 °C'de çiziyor. İngiltere'nin en büyük kedi refahı kuruluşu Cats Protection, 7 °C'nin altında dışarıda uzun süre kalmanın kedi için güvenli olmamaya başladığını yazıyor. PetMD'de veteriner hekim Sandra Mitchell de 45 °F'nin (yaklaşık 7 °C) altını kediler için genel olarak fazla soğuk sayıyor. Mitchell'e göre 0 °C ile 7 °C arasında sağlıklı yetişkin bir kedi bile uzun sürede rahatsız olur, 0 °C'nin altında ise uzun süre dışarıda kalan her kedi hipotermi ve donma riski taşır.

Sokak kedileri için 7 ve 0 derece sıcaklık eşikleri ve şehirlerin ocak gecesi ortalamaları

Türkiye'de ocak ve şubat gecelerinin çoğu, kıyı şehirlerinde bile bu sınırın altında kalıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün uzun yıllar ortalamasına göre ocak gecelerinin ortalama en düşük sıcaklığı İzmir'de 5,8 °C, İstanbul'da 4,2 °C, Ankara'da −3,1 °C.

Bazı kediler bu sınırlara daha çabuk takılır:

  • Yavrular ve yaşlılar. Vücut ısılarını düzenlemekte zorlanırlar.
  • Zayıf ya da hasta kediler. Yağ tabakası incelmiş, eklem ağrısı olan ya da iyi beslenemeyen kedi soğuğu daha ağır yaşar.
  • Islanan kediler. Islak tüy havayı tutamaz, sıcak tutma özelliğini büyük ölçüde kaybeder. Yağmurlu ve rüzgârlı bir gece, aynı sıcaklıktaki kuru bir geceden çok daha ağır geçer.

Üşüyen kedi nasıl anlaşılır? Titrer, top gibi kıvrılır, çoğu zaman burnunu kuyruğunun altına saklar. Kulakları, patileri ve kuyruğu dokununca soğuktur, halsiz ve sessizdir. Cats Protection'a göre güçsüzlük, yürümekte zorlanma, yavaş ya da yüzeysel nefes ve solgun diş etleri ciddi hipotermiye işaret eder. Bayılma, tepkisizlik ve büyümüş göz bebekleri ise acil durumdur.

Böyle bir kedi bulursanız kalın bir eldivenle ya da havluyla tutun, mümkünse bir taşıma kutusuna koyup sıcak bir yere alın. Islaksa kurulayın, havlu ya da battaniyeye sarıp yavaş yavaş ısıtın. Cats Protection sıcak su, ısıtmalı ped ve saç kurutma makinesi kullanılmamasını, kediye zorla mama ya da su verilmemesini, en kısa sürede veterinere götürülmesini öneriyor. Sahipsiz bir kediyi tutarken ısırılır ya da tırmalanırsanız bir sağlık kuruluşuna başvurun. Pek çok belediyenin veteriner işleri müdürlüğü sahipsiz hayvanlar için de hizmet veriyor.

İşe yarayan bir kış barınağı

Sokak kedisine yapılabilecek en büyük iyilik, kuru ve rüzgâr almayan bir barınaktır. ABD'de sokak kedileri üzerine çalışan Alley Cat Allies'in verdiği ölçüler işinizi görür:

Strafor kutudan yapılmış sokak kedisi kış barınağının yandan kesiti

  • Boyut: Taban yaklaşık 60 × 90 cm, yükseklik en az 46 cm. Bu, üç ile beş kedinin birbirine sokularak yatabileceği kadar bir alan. Barınak büyüdükçe kedilerin vücut ısısı içeriyi ısıtmaya yetmez.
  • Kapı: 15–20 cm genişliğinde. Daha geniş bir kapı hem soğuğu içeri alır hem de köpek gibi büyük hayvanların girmesine izin verir. Kapıyı rüzgârın tersine çevirin ya da önüne plastik bir perde asın. Kapı tabandan birkaç santim yukarıda olursa içerideki saman dışarı dökülmez.
  • Taban: Barınağı doğrudan toprağa ya da betona koymayın. Bir palet ya da birkaç tuğla bile yeter. Cornell Üniversitesi Kedi Sağlığı Merkezi, yerden yükseltmenin vücut ısısı kaybını azalttığını hatırlatıyor.
  • İçine saman: Cornell, Alley Cat Allies ve Humane World for Animals üçü de içine saman konmasını, battaniye, havlu ve kuru ottan uzak durulmasını öneriyor. Battaniye ve havlu nemi çeker, ıslanınca kurumaz ve üstünde yatan kediyi soğutur. Saman ise kedinin içine gömülüp kendine bir yuva yapmasını sağlar. Islanınca ya da kirlenince değiştirin.
  • Yer: Kalabalıktan, yoldan ve otoparktan uzak, sakin bir köşe. Kediler barınağı birkaç hafta içinde kullanmaya başlamazsa onu, zaten vakit geçirdikleri yere biraz daha yaklaştırın.

Kendiniz yapabileceğiniz bir barınak. Balıkçıların kullandığı kapaklı strafor kutular bu iş için biçilmiş kaftan. Duvarları hem su geçirmez hem yalıtımlı. ASPCA'nın barınak rehberindeki adımlar kısaca şöyle:

  1. Kutunun yan yüzüne, tabandan birkaç santim yukarıda 14–15 cm çapında bir delik açın. ASPCA, küçük kutularda kapının olabildiğince dar tutulmasını öneriyor.
  2. Tabanın içine ince bir kontrplak ya da vinil parçası koyun, üstüne saman doldurun.
  3. Kutuyu yerden yükseltin ve rüzgârda uçmaması için kapağın üstüne ağır, düz bir taş ya da tuğla koyun.
  4. Kapıyı bir duvara ya da çite dönük yerleştirin. Böylece içeriye yalnızca kediler girip çıkabilir.

Kar yağdığında barınağın kapısının önünü temizlemeyi unutmayın. Kapanan bir kapı, barınağı bir anda kullanılamaz hâle getirir.

Kışın mama ve su nasıl verilir?

Kışın kedi, vücudunu sıcak tutmak için daha fazla enerji harcar. Cornell Üniversitesi Kedi Sağlığı Merkezi bu yüzden dışarıdaki kedilere kışın biraz daha fazla mama verilmesini, böylece kilo kaybetmelerinin önlenmesini öneriyor.

  • Islak mama donar. Ayaz gecelerde konserve mama kolayca buz tutar. Bu yüzden ıslak mamayı günün sıcak saatlerinde, akşam için ise kuru mama vermek daha pratik.
  • Su kabı kalın ve derin olsun. Humane World, kalın cidarlı, derin ve geniş plastik kaplardaki suyun ince plastik ya da seramik kaplardakinden daha geç donduğunu yazıyor. Güneş enerjili ısıtmalı kaplar da donmayı geciktirir. Soğuk günlerde suyu sık sık kontrol edin.
  • Su kabını barınağın içine koymayın. Dökülen su samanı ıslatır ve barınağı soğuk, nemli bir kutuya çevirir.
  • Mamayı yağmurdan koruyun. Barınağın yakınında, üstü kapalı bir besleme noktası hem mamayı hem de yiyen kediyi korur. Humane World bunun için iki barınağı kapıları birbirine bakacak şekilde yaklaşık 60 cm arayla koyup üstlerine geniş bir tahta yerleştirmeyi öneriyor. Hazır bir çözüm isterseniz çatılı ahşap mama istasyonumuz bunun için yapıldı.
  • Artanı toplayın. Bekleyen mama hem karınca ve kokuya yol açar hem de komşularla sorun yaratır. Her gün aynı saatte besleyip artanı o gün kaldırmak, kedileri de belli bir düzene alıştırır.

Kışın gözden kaçan tehlikeler

Araba motoru. Kaputun altı, kışın bir kedinin bulabileceği en sıcak yerlerden biri. Kedi motor bölümüne ya da teker yuvasına girer ve araba çalıştırıldığında ağır yaralanabilir. Cornell Üniversitesi, Alley Cat Allies ve Cats Protection aynı alışkanlığı öneriyor: kış sabahları arabayı çalıştırmadan önce kaputa birkaç kez vurun ya da kornaya basın, teker aralarına bir göz atın.

Antifriz. Antifrizlerin çoğunda bulunan etilen glikolün tadı kedilere tatlı gelir ama çok zehirlidir. Cats Protection, birkaç yalamanın bile böbrek yetmezliğine yol açabileceğini yazıyor. Otoparkta ya da garajda dökülen antifrizi hemen silin, bidonları kapalı ve ulaşılmaz bir yerde tutun. Mümkünse etilen glikol içermeyen ürünleri tercih edin. Antifriz yaladığından şüphelendiğiniz bir kediyi vakit kaybetmeden veterinere götürün.

Tuz ve buz çözücüler. Yollara ve kaldırımlara atılan tuz ve kimyasal buz çözücüler patileri tahriş eder. Kedi patisini yalarken bunları yutabilir. Alley Cat Allies, kedilerin dolaştığı yerlerde bu ürünlerin kullanılmamasını öneriyor.

Kapalı kalan depolar. Sıcak yer arayan kediler açık bırakılan bodrum, depo ve garajlara girer. Kapıyı kilitlemeden önce içeriye bir bakın. Birkaç gün kapalı kalan bir kedi su ve mamasız kalır.

Apartman, komşu ve yasal taraf

Türkiye'de sokak hayvanlarını beslemeyi genel olarak yasaklayan bir kanun maddesi yok. Ancak 2024'te 7527 sayılı Kanun'la değişen 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, il hayvanları koruma kurullarına Bakanlığın olumlu görüşüyle tedbir alma yetkisi veriyor. Bu yetkiye dayanılarak alınan kararlar ilden ile değişiyor:

  • Ankara'da il kurulunun beslemeye getirdiği yasak, HAYTAP'ın açtığı davada Ankara 23. İdare Mahkemesi'nin 15 Eylül 2026 tarihli kararıyla iptal edildi. Habere göre mahkeme, idarenin besleme alanlarını düzenleyip denetleyebileceğini ama genel bir yasak koyamayacağını belirtti.
  • Erzurum'da ise Eylül 2026'nın son haftasında il genelinde sokakta besleme yasaklandı. HAYTAP bu kararı da yargıya taşıdı.

Kendi ilinizde böyle bir karar olup olmadığını valilikten ya da belediyeden öğrenmenizde fayda var.

Apartman ve sitelerde ortak alanlar tüm kat maliklerine aittir. Bahçeye ya da otoparka kalıcı bir barınak koymadan önce yönetimle konuşun. Komşu şikâyetlerinin çoğu kediden çok dökülen mamadan, karıncadan ve kokudan kaynaklanır. Besleme noktasını giriş kapısından, çocuk oyun alanından ve otopark geçişinden uzak tutmak, artan mamayı aynı gün kaldırmak bu sorunların çoğunu daha baştan çözer.

Sokak kedilerinin sayısının kontrol altında kalması için kısırlaştırma da önemli. Bunun için bulunduğunuz belediyenin veteriner işleri müdürlüğüne başvurabilirsiniz.

Hazır bir çözüm isteyenler için

Strafor kutu bir kışı çıkarır. Sitede, okul bahçesinde ya da iş yerinde her yıl aynı kedilere bakan biri için ise kalıcı bir çözüm daha mantıklı. 12 Odalı İki Katlı Dış Mekân Kedi Evi birden çok kediye bakılan bu tür yerler düşünülerek yapıldı:

  • 123 × 65 × 94 cm boyutlarda, önde iki kat hâlinde 8, arkada 4 olmak üzere 12 ayrı oda.
  • Zemini yerden yükseltilmiş, ayakları topraktan nem çekmesin diye plastik kaplı.
  • Girişlerde rüzgârı kesen PVC perdeler var.
  • Çatısı shingle kaplı. Gövdesi dış mekân koşullarına dayanıklı marin kontrplak ve ithal çamdan yapılıyor.
  • Arka alt kısımda çatılı bir mama istasyonu ve 8 paslanmaz çelik mama kabı var. Mama yağmurda ıslanmaz.

Kışın odalara saman koyarsanız kediler için çok daha sıcak bir yuva olur. Daha az kedi için diğer modellere ahşap kedi evleri kategorimizden bakabilirsiniz.

Kaynaklar

Blog Etiketleri :
Tüm Bloglar